Clichématige losers in voorstelling Noord

Rutger Kroon en Joachim Robbrecht van theatergroep Monk schreven de voorstelling ‘Noord’. Ze baseerden zich op de gedachte van de Franse schrijver Louis-Ferdinand Céline dat de Tweede Wereldoorlog nooit helemaal afgelopen is. Tegenwoordig moet je immers geen gekke dingen doen, anders zou je zomaar een doodsbedreiging kunnen ontvangen. Zo blijkt wel uit het verhaal van de hoofdpersoon van dit stuk. Een sterk uitgangspunt; een minder sterke voorstelling.

De beroemde schrijver Bas van Tiggelen ontvlucht Nederland na een serie doodsbedreigingen. Hij zoekt onderdak bij zijn jeugdvriendin Antoinette, die samen met haar man een royaal onderkomen in Finland bezit. Ze nemen gezellig plaats op een met dierenvellen bedekte bank. In de hoek van de bank vinden we ook nog de opa des huizes, die bij de SS heeft gezeten, en Debora, het domme blondje dat Bas onderweg hier naartoe heeft opgepikt. Er wordt druk geconverseerd, waarbij met name Antoinette zich flink laat gelden met uitlatingen over haar aandelen, haar eco-projectjes, idealisme, negers en natuurlijk geld.

‘Noord’ vormt het tweede deel van ‘Soybomb’, een serie over tegencultuur waarmee Monk een stem wil geven aan meelopers en underdogs. In opzet is Noord wat dat betreft geslaagd. Op het podium staan vijf antihelden, de een nog vervelender dan de ander. Opa hangt apathisch en roggelend op de bank met naast hem de hysterische Antoinette die enkel clichés uitbraakt, terwijl haar man Piet Hein met een jachtgeweer over haar waakt. Onderwijl loert hij stiekem naar de domme blondine die zogenaamd sexy poses aanneemt op een kleedje om de aandacht van schrijver Bas te trekken. Deze is op zijn beurt drukker met het schrijven van slechte, beledigende teksten.

Vijf vervelende mensen met vervelende gesprekken. Ze proberen komisch te zijn, maar de grappen blijven voortdurend in de lucht hangen. De scènes zijn flauw en clichématig. De personages worden dermate oppervlakkig neergezet dat de voorstelling nergens interessant wordt. Eva Duijvestein weet als Antoinette nu en dan nog wat te imponeren, maar haar podiumgenoten vervelen al snel. De voorstelling lijkt nog even interessant te worden op de momenten dat Céline’s gedachtegoed impliciet voorbij komt in de gesprekken. Maar de ongeloofwaardige setting belemmert de toeschouwer zich daadwerkelijk aangesproken te voelen door de thematiek die hier wordt aangestipt.

Kroon en Robbrecht lijken teveel op twee gedachten te hebben gehinkt bij het maken van deze voorstelling. Enerzijds willen ze een punt maken over actuele, ideologische conflicten die verdacht veel op oorlog lijken. Anderzijds willen ze een wereld laten zien van tegencultuur. Deze twee doelen lijken niet met elkaar te rijmen. Want de losers die worden neergezet zijn zo vervelend, dat ze niet in staat zijn een beklijvend punt te maken over de wereld waarin we leven. En dat is, op zijn zachtst gezegd, spijtig.