Na het zien van hun nieuwste voorstelling ‘Steeds meer mensen vieren hun verjaardag niet’ is het zeker: Carver is de meester van de verfijning. Zelden heeft een groep zoveel oog voor detail en timing. Zoveel gevoel voor het creëren van herkenbare scènes die naast hilarisch vooral ook schrijnend zijn. In deze nieuwe voorstelling komt de familie aan bod. Gezinsleden die binnen het kader van hun familiebanden toch verschrikkelijk eenzaam zijn.
Wanneer de lichten aangaan, openbaart zich op het podium een hotelsetting. In de gang staan vier mensen. Een man probeert driftig de deur van een hotelkamer te openen; drie vrouwen kijken ongeduldig toe, of beter, om zich heen. Een eerste lach klinkt op de publiekstribune en de toon is gezet. Vele soortgelijke scènes volgen, met een dominante rol voor het beeld. De één hangt met zijn hoofd voorovergebogen tegen de muur; de ander zit wijdbeens op een stoel; weer een ander hangt kotsend boven de wc of verstopt zich onder het bed. Dit is een familie die met recht excentriek genoemd mag worden. En toch zijn alle verhoudingen en voorvallen razend herkenbaar.
De twee zussen en broer – samen met diens vrouw – wachten gezamenlijk op de dood van hun moeder. En dat terwijl het haar verjaardag is. Maar dat is toch eigenlijk ook wel mooi, meent de vrouw van de broer, sterven op je verjaardag. Dus mag er best gedronken worden. En vooruit, nog eentje. Van genegenheid of steun is geen sprake, van individueel verdriet des te meer. Via monologen krijgt het publiek een inkijkje in de levens van elk van de vier hoofdpersonen, stuk voor stuk even triest. Waar de één worstelt met een gefrustreerd seksleven, kan de ander niet uit de voeten met haar opgekropte woede. Dit alles voortkomend uit een jeugd met een harteloze moeder en een eeuwig dronken vader. En ja, een slecht voorbeeld is ook een voorbeeld. Dus grijpen ze naar de fles.
Het tragikomische verhaal wordt gebracht door vier topacteurs, met een uitblinkende rol voor Joke Tjalsma die een waanzinnig talent koestert voor absurde humor. De teksten van Gerardjan Rijnders en Willem de Wolf doen de rest van het werk. Ieder woord is zo exact getimed dat de lading des te sterker wordt. De woorden doen ook veel vragen opwerpen. Want Carver presenteert geen psychologische verhaaltjes waarmee alles gezegd is. Liever tonen ze fragmentarische, absurde scènes die een beeld scheppen van een wereld waarin het publiek haar eigen weg mag zoeken.
Waar het publiek bij de startscènes buldert van het lachen, sterft deze lach steeds verder weg. Want duidelijk wordt hoe wrang de humor is. En juist daarom is deze voorstelling geslaagd. Carver weet te vervreemden en daarmee bepaalde thema’s scherp naar voren te brengen. De link met ‘Wachten op Godot’ is snel gelegd. Maar hoewel Vladimir en Estragon tijdens hun wachten vergezeld worden door diverse passanten, zijn de vier personages van Carver volledig tot elkaar veroordeeld. Ze wachten en wachten, maar van buiten komt geen bericht. Dit zet de verhoudingen op scherp. Als de kijker zich over durft te geven aan het lege en slepende wachten, zal hij getrakteerd worden op een sterk staaltje toneel.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten