“Any news?”, zo vraagt de vader van Frits van Egters dagelijks aan zijn zoon, die daarop steevast antwoordt dat het slecht, maar verder goed gaat. De dialogen uit het boek ‘De Avonden’ van Gerard Reve zijn ijzersterk. Maar sterke dialogen geven geen garantie voor een goede vertolking op het toneel, zo blijkt uit de theaterbewerking van de literaire klassieker door Bos Theaterproducties. Alles wat het boek van Reve zo krachtig maakt, gaat in de regie van Léon van der Sanden volledig verloren.
Tien jaar geleden maakte Van der Sanden zijn eerste toneelbewerking van ‘De Avonden’. Een enscenering waarin de nadruk werd gelegd op de benauwdheid en eentonigheid van het leven na de Tweede Wereldoorlog, zoals ook in de beroemde roman van Reve centraal staat. Een leven waarin hoofdpersoon Frits van Egters gebukt gaat onder de bekrompenheid van zijn ouders, de verstikkende normen van de naoorlogse samenleving en de sobere leefomstandigheden. De uitvoering van Van der Sanden werd door zowel de pers als Reve zelf flink geprezen. De regisseur zou er slim aan gedaan hebben het bij dit succes te houden. Toch besloot hij zich aan een nieuwe bewerking te wagen. Een bewerking die de traagheid van het boek inruilt voor een snelle, cartooneske entourage. Eén die de plank volledig misslaat.
De personages van De Avonden worden in deze nieuwe versie neergezet als stripfiguren, die houterig over het toneel bewegen en weinig diepgang tonen. Onmiddellijk wordt hiermee een enorme afstand gecreëerd tussen spelers en publiek. De toeschouwers krijgen een observerende rol toebedeeld, waarin zij de levens van de verschillende personages van een afstandje kunnen aanschouwen. Het wordt hen onmogelijk gemaakt om op eniger wijze verbondenheid of sympathie voor de karakters te voelen. Van der Sanden lijkt de wereld van de familie Van Egters vooral te willen bespotten. Maar ook hier slaagt hij weinig in: de slapstickachtige humor komt na de pauze pas enigszins van de grond, maar blijft vooral steken in de flauwe grappen. Voorzichtig klinkt af en toe een lach uit het publiek, maar echt komisch wordt het nergens.
De toeschouwers krijgen weinig kans iets te voelen bij de wereld die aan hen gepresenteerd wordt. Wie op zoek gaat naar de noodzaak van deze nieuwe enscenering, tast in het duister. Van der Sanden lijkt de hele voorstelling zoekende te zijn. De mooie teksten van Reve gaan verloren in de snelle, oppervlakkige scènes die bol staan van overdreven spel en intonatie. Waar nog een grote potentie schuilt in de ironie van het hoofdpersonage, komt zijn karakter nergens tot zijn recht: we zien vooral de acteur Thomas Cammaert die hard zijn best doet een personage neer te zetten. Als al snel blijkt dat dit alles is wat het publiek te zien krijgt, slaat de verveling toe. En dan duren de 2,5 uur die deze voorstelling bestrijkt, ineens wel heel erg lang.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten